MỘT QUYỂN SÁCH NÊN CÓ trong “bộ đồ nghề” dạy học tiếng Việt di sản

Cô Lương Hiền là một trong bốn tác giả của quyển sách “𝟏𝟗𝟗 𝐭𝐫𝐨̀ 𝐜𝐡𝐨̛𝐢 𝐫𝐞̀𝐧 𝐥𝐮𝐲𝐞̣̂𝐧 𝐧𝐠𝐨̂𝐧 𝐧𝐠𝐮̛̃ 𝐯𝐚̀ 𝐭𝐮̛ 𝐝𝐮𝐲 𝐝𝐚̀𝐧𝐡 𝐜𝐡𝐨 𝐡𝐨̣𝐜 𝐬𝐢𝐧𝐡 𝐭𝐢𝐞̂̉𝐮 𝐡𝐨̣𝐜”. Mình may mắn được làm quen qua chị bạn, và được học cùng cô trong khoá tập huấn giảng dạy TV cho GVONN tại Hà Nội vừa rồi, vào lớp gọi cô ra ngoài gọi chị hehee Chị Hiền của mình dạy rất hay, sinh động và thú vị, bắt học viên làm việc ko ngơi nghỉ nhưng ko có mệt chút nào, mà càng học càng hăng

Hôm nay mình xin nêu suy nghĩ và cảm nhận của mình về sách sau khi đã xem quyển sách đến mức “sình” lên ko thể hồi dáng Mình rất thích thú khi xem quyển sách này, bởi mục đích của sách là để học sinh rèn luyện tư duy và phát triển tiếng Việt phong phú mà ko có cảm giác “học”. 199 trò chơi trong sách xoay quanh các dạng bài tập nối ghép, tìm kiếm, dẫn đường, sắp xếp, phân loại, gọi tên, điền từ, đặt câu,….với cách dẫn dắt vào bối cảnh cụ thể rất dễ kích thích trí tưởng tượng của học sinh. Theo mình, sách không chỉ thích hợp cho giáo viên sử dụng mà cũng thích hợp để tự rèn luyện tại nhà.

Vì đây là sách viết cho học sinh ở VN sử dụng TV với tư cách là tiếng mẹ đẻ, nên mình sẽ chỉ 𝐧𝐠𝐡𝐢̃ 𝐯𝐞̂̀ 𝐬𝐚́𝐜𝐡, 𝐧𝐠𝐡𝐢̃ 𝐯𝐞̂̀ 𝐤𝐡𝐚̉ 𝐧𝐚̆𝐧𝐠 𝐚́𝐩 𝐝𝐮̣𝐧𝐠 𝐯𝐨̛́𝐢 𝐡𝐞̣̂ 𝐪𝐮𝐢 𝐜𝐡𝐢𝐞̂́𝐮 𝐝𝐚̀𝐧𝐡 𝐜𝐡𝐨 𝐜𝐚́𝐜 𝐞𝐦 𝐡𝐨̣𝐜 𝐬𝐢𝐧𝐡 𝐭𝐚̣𝐢 𝐍𝐡𝐚̣̂𝐭 bằng các câu hỏi tự biên tự diễn dưới đây.

𝐒𝐚́𝐜𝐡 𝐧𝐚̀𝐲 𝐩𝐡𝐮̀ 𝐡𝐨̛̣𝐩 𝐯𝐨̛́𝐢 𝐡𝐨̣𝐜 𝐬𝐢𝐧𝐡 𝐥𝐨̛́𝐩 𝐦𝐚̂́𝐲?

Các dạng bài này phù hợp trình độ tiểu học (nói huề vốn, sách ghi rành rành là dành cho HSTH rồi mà). Ý mình là thích hợp với trình độ TV của HS độ tuổi này. Trẻ em ở Nhật, ít nhất cũng chậm hơn trẻ ở VN 2-3 năm về khả năng TV, nên cũng có thể dùng cho cả HS lớn hơn, nếu trình độ TV của hs đó nằm trong khoảng này là sẽ áp dụng được.

𝐍𝐨̣̂𝐢 𝐝𝐮𝐧𝐠 𝐬𝐚́𝐜𝐡 𝐜𝐨́ 𝐡𝐚𝐲, 𝐜𝐨́ 𝐤𝐡𝐨́ 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠?

Có hay, có khó và có dễ. Khó ở đây là một số nội dung có nhiều bỡ ngỡ cho HS, đó là vì HS ở Nhật ít tiếp xúc với đời sống VN, do vậy đối với những kiến thức mình chưa có thì việc đọc hiểu cũng gây khó khăn cho học sinh. Một số nội dung khó là các bài vè, ca dao, hay nội dung từ những câu chuyện cổ tích.

𝐒𝐚́𝐜𝐡 𝐤𝐡𝐨́ 𝐯𝐚̣̂𝐲 𝐥𝐚̀𝐦 𝐬𝐚𝐨 𝐬𝐮̛̉ 𝐝𝐮̣𝐧𝐠?

Bên cạnh những bài khó cũng có những bài có nội dung dễ hiểu, đơn giản, vì vậy mà mình có thể lựa chọn ra các bài phù hợp để sử dụng. Đối với những nội dung khó do chưa có kiến thức, thì để giúp học sinh đọc hiểu thì giáo viên cũng cần cung cấp kiến thức về vấn đề đó cho học sinh. Cũng có thể biên tập lại phần nội dung cho nó đơn giản dễ hiểu hơn, đến lần sau khi TV tốt hơn thì chúng ta lại có thể cọp pi 100% bài của tác giả.

𝐊𝐡𝐚𝐢 𝐭𝐡𝐚́𝐜 𝐬𝐚́𝐜𝐡 𝐧𝐚̀𝐲 𝐧𝐡𝐮̛ 𝐭𝐡𝐞̂́ 𝐧𝐚̀𝐨?

Để soạn bài giảng thì mình phải tham khảo nhiều nguồn sách giáo trình, đọc thật kỹ và phân tích những điểm phù hợp với đối tượng giảng dạy. Mình thường xem từng bài, phân tích mục đích của bài đó, ví dụ là để luyện chính tả, luyện từ hay luyện ngữ âm, để làm được bài đó học sinh cần phải học qua những nội dung gì rồi. Khi phân tích mình cũng phải tự ghi chú lại để tiện tra cứu. Mình cũng suy nghĩ thêm là khi áp dụng thì cần biên tập lại như thế nào, bỏ và giữ những nội dung gì thì ổn.

𝐕𝐢́ 𝐝𝐮̣, 𝐛𝐚̀𝐢 𝐬𝐨̂́ 𝟑𝟒: đây là bài với mục đích luyện viết đúng chữ “ng” và “ngh”. Với những từ cho trong bài, để có thể tự làm được, ngoài “ng” và “ngh” ra, hs phải học qua các phụ âm đầu “s, m, th, đ, v, c”, các vần “i, uy, iên, ưc, uyên, ich, a, ư, ô, ươc, in, ôn” và cả các dấu thanh nữa. Không chỉ thế, học sinh cũng cần biết “nghiên mực” là cái gì, “nguyên thủy” nghĩa là gì. Để áp dụng hoàn toàn bài số 34 thì mình cần giải quyết những vấn đề đó. Đối với học sinh của Líu Lo, mình sẽ phải vừa áp dụng vừa biên tập lại các từ cho phù hợp với những gì các em đã được biết. Mình cũng sẽ giữ lại từ “nghiên mực” để làm từ vựng mới cho các em. Bởi vì ở Nhật các em học môn luyện viết chữ bằng bút lông và mực tàu, tất nhiên các em có cái nghiên mực trong bộ dụng cụ học viết chữ của mình, chỉ là các em chưa biết gọi tên nó trong TV mà thôi.

𝐁𝐚̣𝐧 𝐄́𝐧 𝐭𝐡𝐢́𝐜𝐡 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭 𝐭𝐫𝐨̀ 𝐜𝐡𝐨̛𝐢 𝐧𝐚̀𝐨 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐬𝐚́𝐜𝐡?

Bạn Én thích nhất trò giải mật mã. Trò này rất “bắt” học sinh động não, không chỉ đưa mắt nhìn, mà còn cần phải suy nghĩ, diễn giải để tìm ra ý nghĩa, tìm ra đáp án. Loại trò chơi này muốn khó thì khó, muốn dễ thì dễ, tuỳ vào trình độ TV và lứa tuổi học sinh mà mình có thể biên soạn mật mã cho thích hợp. À, ngoài lề, hồi xưa mình cũng hay chơi trò viết thư tình bằng mật mã để khỏi bị lộ nên giờ vẫn thích mật mã lắm.

𝐁𝐚̣𝐧 𝐄́𝐧 𝐦𝐨𝐧𝐠 𝐦𝐮𝐨̂́𝐧 𝐭𝐡𝐚𝐲 đ𝐨̂̉𝐢 𝐠𝐢̀ 𝐨̛̉ 𝐬𝐚́𝐜𝐡 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠?

Có ạ, có 2 mong muốn. Một là, sách đang chia theo 3 phần chính: chính tả, từ, câu & văn bản, mục lục được ghi theo tên gọi của các trò chơi. Nếu có thêm phần mục lục xếp theo dạng trò chơi, hay xếp theo thứ tự vần được học trong chương trình, hoặc có ghi nội dung luyện tập (ví dụ như trò chơi 23: luyện oăn, ăt, oăt) thì tiện tra cứu hơn . Hai là, chú thích về đối tượng cho các trò chơi. Ví dụ trò chơi số 4 – phù hợp cho học sinh từ lớp 1/người học TV mới tinh.

Tóm lại, sách rất hay và phù hợp với học sinh đã học ráp vần xong rồi. Với học sinh ở Nhật hay ở nước ngoài, nội dung của các trò chơi khi áp dụng cần phải biên tập lại. Việc biên tập lại này là một việc đương nhiên phải làm, kể cả GV ở VN khi chuẩn bị giáo liệu cũng phải làm như thế. Đây là một quyển sách sẽ cung cấp cho giáo viên “nguyên liệu và gia vị” để tự nấu những “món ăn thật ngon” cho học sinh – một quyển sách nên có trong “bộ đồ nghề” của chúng ta đó ạ.